Activiteiten & Actueel

Lezing 8 februari 2011

Deze avond was Wim Meulenkamp, historicus uit Utrecht, te gast op onze lezingenavond. Hij vertelde boeiend aan de hand van meegebrachte dia's over de Theekoepels langs de Vecht en anderen in het land.

De meeste koepels zijn gebouwd volgens een vast concept. Dit bepaalde dat ze een symmetrische opzet en rondwelvend dak dienden te hebben. Ze stonden bijna zonder uitzondering op een panoramische locatie, het liefst langs een weg of vaart. Daar viel tenminste iets te zien en daar kon men gezien worden. De inrichting verschilde per koepel, hetgeen alles te maken had met de bestemming van het gebouwtje. Was het bedoeld om een kwartiertje te zitten of om er uren of zelfs dagen te verpozen? In het laatste geval had men voorzieningen nodig. Dit verklaart waarom een aantal koepels is uitgerust met keukentjes, privaten, turfhokken en soms zelfs een wijnkelder. Volgens Meulenkamp genoot men hier het comfort van een 20ste-eeuwse caravan.

De literatuur heeft mondjesmaat aandacht geschonken aan het fenomeen theekoepel en zijn eigenaar. Een treffend beeld wordt geschetst door Beets in de Camera Obscura (1839). In de vertelling 'Een oude kennis' (beter bekend als 'Hoe warm het was, en hoe ver') geeft de auteur een ontnuchterende analyse van de koepelbezitter. Het verhaal gaat over de corpulente heer Bruis, die op een snikhete dag op bezoek gaat bij een oude studiegenoot. De man blijkt niet thuis; hij is met vrouw en kinderen naar de koepel. Als Bruis na een lange en vooral warme zoektocht de buitenplaats vindt, ontwaart hij talrijke optrekjes met een caleidoscoop aan kleingeestige namen. De huisjes heten Schoonoord, Welgelegen, Buitenrust of Vreugderijk. Ze getuigen van zowel ophef en grootspraak als van tevredenheid en berusting. De koepel van zijn vriend heet Veldzicht. Bruis merkt op dat de blinden voor de ramen aan de tuinkant zijn gesloten en dat deur niet van glas is. Gelukkig maar, anders was het net zo'n kijkdoos als de meeste koepels in die tijd. Bruis valt midden in een huiselijk ruzie, die eindigt met de verbanning van zoonlief naar het turfhok. Als de gemoederen zijn bedaard, krijgt hij de aandacht die een gast verdient. Hij zou graag een glas bier of een glas wijn met water drinken, maar de keurige echtgenote van zijn vriend vindt dit ongepast. Ze presenteert hem thee. De arme Bruis, die gutsend van het zweet is aangekomen, moet thee drinken in een gloeiendhete koepel. Even later wordt het beeld van een benepen familie compleet als blijkt dat Mientje stiekem Amours et amourettes de Napoleon zit te lezen. (tekst uit een artikel van Trouw, 27/4/'96)

Na de pauze werden we verder meegenomen op de reis langs de koepels. Er waren ook speciale koepels voor mensen met TBC. En bekende schrijvers als Bosboom Toussaint hadden een koepel om daar heerlijk rustig boeken te kunnen schrijven. In Amsterdam werden ze wel gebruikt als speelhuis. Terra Nova in Vreeland is ook beroemd geworden, door Aletta Jacobs die daar o.a. eens een tentoonstelling gaf voor de vrouw. Zo waren er nog vele verhalen van koepels in het land. Wellicht dat het bestuur nog een vaartocht gaat organiseren in het voorjaar of de zomer. U hoort er nog van.

Na deze boeiende avond wat er nog een verloting van een aantal prijzen, waaronder een mooi opgemaakt stuk met rozen. Verder waren er de bloemstukken van de Bloemschikkring, die een nieuw lid konden verwelkomen. De eerste foto toont haar eerste bloemstuk in de kring. 

meer
5. Van Barbara
6. Een sansevieria met fietsbanden
7. Schaal met hyacinthen
8. Uienbollen
9. Vaas met bollen
 
11
Sep
TOMATENOOGST
08
Sep
Zomerijver