Groentips & Groeninfo

Tuintips

 

Tuintips februari

 

Sneeuwschade: Door de sneeuw kunnen planten uit elkaar zakken. Door ze tijdelijk bij elkaar te binden kan het weer goed komen. Wel in het voorjaar alles los maken en de takken die waren uitgehangen zeker 1/3 tot de helft terug knippen. Bij zuilvormige taxus en jeneverbes eerst bepalen wat de harttak hoort te zijn. Dan rondom de lange zijtakken iets naar buiten buigen en doorknippen. Zodanig dat de piramidale vorm er in blijft en de plant gesloten blijft.

Als u zelf perkplanten wilt zaaien is het nu de tijd om de zaden te kopen. Er is nu nog volop keuze. En voor het zaaien en stekken is het raadzaam om een stekgrond te nemen van een RHP gecertificeerd bedrijf (dit staat op de zak). Eigen compost heeft meestal niet voldoende gebroeid om ziektevrij te zijn, en potgrond is te sterk bemest voor zaailingen.

Maar wacht met zaaien tot in maart, voor de meeste zelfs tot eind maart. als bij vroeg zaaien de plantjes nog een maand moeten wachten worden het lange slungels.

Vorst na januari gaat meestal gepaard met zonnig weer overdag. Voor ons heerlijk winterweer maar voor de groenblijvende heesters en coniferen een ramp. Zij staan met de stam rondom in bevroren grond waardoor geen vocht naar boven kan worden getransporteerd terwijl met het zonnige weer de verdamping toeneemt. Een oplossing is om er voor te zorgen dat de plant aan de zonkant schaduw krijgt. Dat kan met doeken of kleden. Ook inpakken met coniferengroen of stro werkt goed. Het maakt eigenlijk niet uit met wat, als het maar ventilerend wordt toegepast. Zwart plastic onder en boven of aan de noordkant iets open laten. Denk aan een afscheiding met klimop en aan heester met groenblijvend blad en coniferen.

********

Tuintips januari

N.B.: Omdat veel winterwerk begint in de herfst staan daar al tips beschreven. Kijk voor het snoeien van heesters, bomen en fruitbomen bij de tips voor december.

Afdekmateriaal tussen de vaste planten controleren. Het hart van groenblijvende vaste planten vrij van afdekmateriaal houden. Niet over bevroren gras lopen. Ook niet over plekken waar planten voor verwildering groeien of bollen zijn gepoot.

Vorst na januari gaat meestal gepaard met zonnig weer overdag. Voor ons heerlijk winterweer maar voor de groenblijvende heesters en coniferen een ramp. Zij staan in bevroren grond terwijl bij zonnig weer de verdamping door gaat. Een oplossing is om er voor te zorgen dat de plant aan de zonkant afgeschermd wordt. Dat kan met doeken, stro, of coniferen groen. Ook ventilerend zwart plastic werkt goed. Bescherming is ook nodig bij klimop aan een schutting.

Bij grote struiken, zoals rhododendrons en laurierkersen, is er geen beginnen aan, maar zij hebben meestal zo veel afgevallen blad rondom de stam dat de grond vorstvrij blijft. Als dan overdag de bovengrondse delen ontdooien is er enige sapstroom mogelijk. Dat is meestal voldoende om te overleven. Maar als u te netjes was met het blad ruimen in de herfst, dan zult u dat blad weer terug moeten brengen!

Rozen op stam: de entplaats inpakken met coniferengroen of stro. Dampdicht materiaal zoals plastic werkt averechts: als het 's nachts vriest en het overdag zonnig is, ontstaan er enorme verschillen in temperatuur. Geperforeerd zwart of melkwit plastic is wel geschikt.

Als de grond bevriest wordt de kou continu naar beneden afgevoerd. Zo wordt de bevroren laag steeds dikker, maar blijft de temperatuur net onder nul. Bij water is dit heel goed te volgen. Alleen bij strenge vorst werkt het afvoeren van de kou naar beneden niet snel genoeg en wordt de temperatuur steeds lager. Dat is de oorzaak dat bij strenge vorst ook de wortels kunnen bevriezen. Een laag mulch kan vorstschade voorkomen.

Vorstschade bij wortels van potplanten en kuipplanten. Anders dan in de grond, kan de koude zich in een pot snel uitbreiden en is na enkele dagen vorst de kluit compleet bevroren. De meeste wortels bevriezen bij 10 graden onder nul. Er zijn heesters, planten en bolgewassen die al bij min 5ºC. wortelschade oplopen. Kan de pot niet naar binnen gehaald worden, dan is goed inpakken met noppenfolie een oplossing. Daarbij de onderkant goed in contact met de ondergrond laten staan, en de bovenkant goed om de plant dichtbinden. Potten met hogere planten zoals buxus of Japanse esdoorn kunnen compleet met pot tot iets dieper dan de bovenrand worden ingegraven op een plekje in de schaduw. Of de kluit compleet met de pot inpakken in een hoop blad.

Bessenstruiken: span er eventueel een net over tegen uitpikken van de knoppen door vogels.

Bessen snoeien is een apart verhaal. Te lezen bij “Zwarte bessen en aalbessen snoeien”.

*******

Zwarte bessen en aalbessen snoeien

Eén ding hebben ze gemeen: Een mooie struik heeft ongeveer zes tot acht stevige takken. Maar verder hebben ze een andere behandeling bij het snoeien.

Zwarte bessen worden in de zomer meteen na de oogst gesnoeid. Ze dragen op het nieuwe hout dat vorig jaar is ontstaan. De takken waarvan dit jaar de oogst is afgehaald hebben voor het volgende jaar geen waarde meer. Die kunnen bij de laagste zijtak of anders bij de grond worden weggeknipt. Een enkele tak zou u kunnen handhaven als er niet voldoende vervangers zijn. Die zal dan op de verlenging nog wat vrucht dragen. Dus in ieder geval niet toppen. Zijn de vervangende takken aan de zwakke kant, dan is bemesten met veel organisch materiaal nodig om volgend jaar een betere groei te krijgen.

Om vanuit de grond stevige takken te krijgen is het belangrijk dat de jonge struik voldoende diep, met de zijtakken iets in de grond wordt geplant.

Rode en witte bessen worden in de winter gesnoeid. Zij dragen op de donkere zijtakjes aan het oude hout en de eerste centimeters van de nieuwe top en zijtakken. De hoofdtakken kunnen jaren lang mee. Toch is het raadzaam om, als er van onderuit een mooie stevige tak groeit, deze te bewaren als vervangende hoofdtak. Alle lichtgekleurde zijtakken op de bestaande hoofdtakken kunnen worden weggeknipt. Zo, dat er een klein stompje over blijft. Op de top van de tak mag iets meer blijven staan. Wordt die door de jaren te lang, dan vervangen door een jong exemplaar of op een lagere zijtak terug knippen zodat dat de nieuwe top wordt.

Rode en witte bessen kunnen ook langs een hekwerk worden geteeld. Per tak 15cm rekenen. Dus planten waarop u drie takken wilt aanhouden, 45cm uit elkaar zetten.

Twee draden op 50 en 100 cm vanaf de grond is voldoende om ze aan te binden. Handig is om wat hoger een lat te hebben om er een net tegen de vogels overheen te hangen. 

 

 *********

 

Tips voor december

Planten en verplanten van bladverliezende (fruit)bomen, heesters en hagen in de wintermaanden bij vorstvrij weer (zie bij oktober). Met bladhoudende struiken en Coniferen wachten tot het voorjaar. Voor het aanbreken van de winter moet u ervoor zorgen dat de grond in borders, onder hagen en tussen groenblijvende struiken is bedekt met een dikke laag blad. Veel planten en struiken komen daarmee beter de winter door.

Zorg bij winterse gladheid dat paden goed beloopbaar blijven. Let vooral op afstapjes. Scherp zand strooien is beter voor uw planten dan pekel of zout.

Opletten dat Dahlia's en andere knollen vorstvrij worden opgeslagen.

Sneeuw: Vooral wintergroene gewassen kunnen door de last van sneeuw behoorlijk uit model raken. Het is goed om de sneeuw van de planten af te schudden. Vooral door de combinatie van regen en dooi wordt het loodzwaar voor de planten. Bent u er toch te laat bij, dan kan het door ze tijdelijk bij elkaar te binden weer goed komen. In het voorjaar alles los maken en de takken die waren uitgezakt zeker voor 1/3 tot de helft terug knippen. Wel het model in de gaten houden.

Heesters snoeien: Nu de heesters kaal staan is goed te zien wat aan bossige takken weg kan om lucht in de struik te krijgen. De overgebleven jongere takken kunnen ingekort worden. Voorjaarsbloeiers meteen na de bloei snoeien. Maak van het snoeihout rillen door de takken tussen paaltjes op te stapelen. Mooi om bijvoorbeeld de moestuin af te scheiden, en er komen veel vogels en andere insecteneters op af. Ook is het snoeihout ideaal als rijshout in de moestuin, en het fijnere goed vertakte deel als steun bij de vaste planten. Als de takken op meerdere plaatsen bijeen worden gebonden tijdens het drogen, worden ze handzamer.

Bomen snoeien: Zaag een dikke tak eerst af op 50cm van de stam. Daarna de stomp verder afzagen. Zo wordt inscheuren van de bast voorkomen. Wel opletten dat de verdikte ring bij de stam, de takkraag, blijft zitten. Die verdikking tegen de stam heeft onder de bast snel delende cellen die zorgen voor een mooi overgroeien van de wond. Ook is het hout in die ring dichter van structuur waardoor schimmels moeilijk naar binnen komen.

Zachte houtsoorten kunnen het beste tijdens de groei worden gesnoeid. De boom kan dan snel de wond afsluiten. Paardenkastanje en Catalpa zijn een paar voorbeelden. De Walnoot in juni, zodat de wond nog dicht kan groeien, en de Bolcatalpa meteen na de winter snoeien om vorstschade op de verse wonden te voorkomen. Appelbomen snoeien in de winter. Peren aan het einde van de winter.

Niet snoeien: (Sier) Kersen, Pruimen, Abrikoos, Amandel en Perzik niet snoeien als de “R” in de maand zit! Bij koud en nat weer worden de schimmelsporen actief. De schimmel tast de vaatcellen in de stam aan waardoor de stam en takken afsterven. Op het blad komt een loodachtige kleur: Vandaar de naam “loodglans”. Wonden afdekken en snoeigereedschap ontsmetten.

Acer (esdoorn), Betula (berk), Carpinus (haagbeuk), druif en kiwi gaan bloeden als ze na half januari gesnoeid worden. Bent u te laat, dan wachten tot het blad eraan zit.

Druiven en kiwi moeten voor januari gesnoeid worden. Als het gestel is gevormd gaat het snoeien eender. Vanaf de hoofdtakken de zijtakken terug knippen tot op drie knoppen. Heeft bij de kiwi een tak al eerder vruchten gedragen, dan met drie knoppen verlengen of op een zijtak van het afgedragen stuk verder gaan. De mannelijke kiwi meteen na de bloei snoeien.

Kiwi wordt meestal opgekweekt langs draden boven in de kas.

Bij druiven kan dat ook, maar die staan meestal langs de zijwand van de kas. Dan vanaf het eerste jaar de zijtakken niet doorknippen, maar horizontaal uitbuigen. De harttak gaat recht omhoog en die moet doorgeknipt worden bij de volgende etage om daar zijtakken te vormen. Alles wat aan de horizontale zijtakken groeit behandelen als hierboven. Zomersnoei staat bij juli.

Staat de druif of de Kiwi in een kas, dan aan de buitenwand van de kas, iets vanaf de wand waar ze staan, de grond goed bemesten. Ze zoeken het zelf wel op.

 

Blauweregen, Wisteria snoeien als kiwi. 

 *********

Tips voor november

Grove compost is ideaal om de grond van de moestuin mee af te dekken. Het remt de groei van onkruid en stimuleert het bodemleven, het begin van biologisch tuinieren. Zet de compost die over blijft nog een keer om voor een betere vertering. Na de winter is de massa een stuk fijner van structuur.

Één week matige vorst kan al voor veel schade zorgen. Let erop dat waterleidingen zijn afgetapt en slangen en gieters leeg zijn. Ook de regenton kan in de problemen komen. Er zijn tonnen van een soort plastic dat meegeeft bij het uitzetten als het water bevriest. Maar dat is iets om zeker te weten.

Zorg voor isolatie in de kas en controleer op tijd eventuele verwarming. Zet bij vorstvrij weer de luchtramen een kiertje open. De te overwinteren planten blijven dan in rust en een droge atmosfeer voorkomt schimmelvorming. Wel opletten dat de planten niet verdrogen. Dus af en toe met de gieter een scheutje water op de potkluit.

Wortels kunnen vaak minder goed tegen vorst dan het bovengrondse deel van de plant. Dus tijdens vorst de potten even binnen halen of de pot inpakken met noppenfolie. Ook potten met bolgewassen.

Wilt u de uitgebloeide planten laten staan om ook in de winter nog van de structuur te genieten, let dan op dat het groenblijvende heesters, coniferen of Buxus niet kan hinderen en verstikken. Buxussterfte begint op plekken onder overhangende planten.

Vorstgevoelige struiken als Caryopteris en Tuinfuchsia even aanaarden zodat het onderste stuk in de grond zit ter voorkoming van vorstschade. Moet u ook eens proberen bij IJzerhard (Verbena bonariensis) en Gaura.

Kalk strooien

Een normale dosering bij jaarlijks onderhoud is: 1 – 2kg per 10 m2 afhankelijk van de zuurgraad (pH) van de grond kan meer of minder nodig zijn. Er zijn kalk meststoffen die het hele jaar door kunnen worden gestrooid. Dat is een vrij dure oplossing. Gewoon Dolocal met 5 of 10% MgO is een stuk goedkoper. Is ook in korrelvorm verkrijgbaar. Maar moet wel in de wintermaanden worden gestrooid.

Kalk (Ca) is voor de plant nodig voor een sterk gewas, en bij de wortels voor een juiste zuurgraad om voedingsstoffen op te nemen. Is de grond te zuur dan wordt het voor de plant moeilijk om b.v. Magnesium op te nemen. Magnesium is in het blad van de plant belangrijk bij de omzetting van zonlicht naar koolhydraten. Daarom is het tegenwoordig ook een hoofdelement. Het is te overwegen om voor een kalkmeststof te kiezen waar ook Magnesium bij in zit. Dat staat altijd op de verpakking. En anders is magnesium aan te vullen in het voorjaar met een mengmeststof waarbij uit de analyse op de verpakking blijkt dat MgO aanwezig is.

Het is een misverstand om te denken dat Rododendron en heide geen kalk nodig hebben. Gewoon heel bescheiden wat mee geven. Ook Magnesium.

Snoeien: Zie de tip bij de maand december voor de beste tijd van snoeien.

Met het natuurlijker tuinieren komt er steeds meer dierlijk leven in de tuin. Veel dieren zoals egels, padden hagedissen en kikkers gaan bij het kouder worden in winterslaap. Vanaf november zit de kans erin dat ze toevallig bij u in de tuin een hoop blad of takken hebben gevonden. Dus met opruimen in de tuin maar wachten tot ruim in het voorjaar.

Koude bak: leg de ramen op de koude bak om alvast voor te verwarmen en de bak vrij van sneeuw te houden.

Ook geen sneeuw onderspitten. Dat blijft veel te lang koud in het voorjaar.

Vogels voeren op een plek waar ze vijanden zien aankomen. Ze overnachten vaak in schoongemaakte broedkastjes. Heeft u in de zomer een drinkbak voor de vogels, zet dan ook in de winter een bakje water neer. Span een stukje gaas er over zodat de vogels er tijdens vorst niet in kunnen baden. Tijdens vorst het drinkbakje tegen de avond vorstvrij wegzetten.

Naar boven

meer

 

 

 

22
Oct
Herfstbloeiers
21
Oct
De wereld op zijn kop…